Wie een geschil heeft, wil daar graag zo snel mogelijk vanaf. Liever normale, werkbare verhoudingen tussen partijen, dan juridische steekspellen. Die laatste monden vaak uit in procedures bij de rechter en kosten veel tijd, energie en geld. Bovendien vormt beslechting van een geding, door middel van een vonnis, niet altijd een oplossing voor het conflict dat onderwerp is van dat geding. Steeds vaker valt daarom de keuze op mediation.
Mediation: gezamenlijke oplossing
Mediation is, kort gezegd, het gezamenlijk oplossen van een geschil met behulp van een neutrale conflictbemiddelaar: de mediator. Vrijwel elk geschil heeft een oplossing die voor de betrokken partijen aanvaardbaar is. Maar vaak zien zij, doordat zij in het conflict verwikkeld zijn, die oplossing niet. Hulp van een mediator kan daarin verandering brengen. De mediator is een conflictbemiddelaar. De mediator neemt geen standpunt in maar helpt partijen om een eigen oplossing te vinden. De daadwerkelijke belangen van partijen staan daarbij voorop. Mediation richt zich op de toekomst, niet op het verleden. Vaak blijkt dat via mediation gezamenlijk een creatieve oplossing kan worden bereikt, waarmee alle betrokkenen tevreden zijn. Een groot voordeel van mediation is, dat geen uitspraak door een derde wordt opgelegd, maar dat partijen samen bepalen hoe de oplossing eruit ziet. De acceptatie van een via mediation bereikte gezamenlijke oplossing ligt daardoor in de regel hoog. Ook wordt de relatie tussen partijen niet onnodig beschadigd maar wordt deze meestal zelfs sterk verbeterd.
Mediation: de procedure
Voor mediation gelden twee belangrijke uitgangspunten: vrijwilligheid en vertrouwelijkheid. Partijen kunnen niet worden gedwongen om aan een mediationproces mee te doen. De deelnemers verbinden zich vooraf tot geheimhouding.
Aan het begin van het mediationproces sluiten partijen in de regel een zogeheten mediation-overeenkomst: een afspraak om te trachten het geschil door mediation op te lossen. Dan start het informele, flexibele mediationproces. Partijen stellen zich actief op en de mediator stimuleert hen tot overleg waarbij niet de formele standpunten, maar juist de belangen van partijen en de toekomst centraal staan. De mediator begeleidt hen bij het vinden van een oplossing.
Doordat partijen zelf bepalen hoe de oplossing eruit ziet, ontstaat een win-win situatie. De gemaakt afspraken worden in een overeenkomst vastgelegd. Daarmee wordt de mediation afgesloten.
Voorwaarden voor mediation
Mediation is alleen zinvol als aan de volgende voorwaarden is voldaan:
partijen moeten de wil hebben om samen het probleem op te lossen;
de deelnemers aan de besprekingen moeten bevoegd zijn (mandaat) om een oplossingsovereenkomst aan te gaan.
Voordelen van mediation
Mediation kent een groot aantal voordelen boven andere vormen van geschiloplossing. De belangrijkste daarvan zijn:
De NMI Mediator
Onafhankelijkheid en onpartijdigheid, dat zijn de twee basiskenmerken van de NMI mediator (Nederlands Mediation Instituut te Rotterdam). De mediator is getraind in het leiden en begeleiden van mediationprocessen. Het NMI beheert een landelijk register van mediators. Daarin worden alleen gekwalificeerde mediators opgenomen; zij die een door het NMI erkende mediationtraining of opleiding hebben gevolgd. De Arbeidsrechtfabriek beschikt over NMI-geregistreerde mediatiors die direct inzetbaar zijn als zich een conflict voordoet of zelfs voordat hiervan sprake is, als u in de preventieve sfeer onder begeleiding van een mediatior een goed gesprek wilt hebben met uw medewerker om escalatie te voorkomen.